Bugün 24 yaşında olan Begüm, IŞİD’lilerin eşleri ve çocuklarına da ev sahipliği yapan Suriye’deki Roj kampında bulunuyor ve bir süredir İngiliz vatandaşlığını geri alıp ülkeye dönebilmek için hukuki mücadele veriyor.

“Ulusal güvenlik riski” olarak görüldüğü için 2019’da İngiliz vatandaşlığı iptal edilen Begüm, geçtiğimiz yıl Şubat ayında açtığı davayı da kaybetmişti.

Begüm, 2015’te 15 yaşındayken IŞİD’e katılmak için İngiltere’nin başkenti Londra’dan yola çıkarak, Türkiye üzerinden Suriye’ye gitmişti.

Begüm ve iki kız arkadaşı, İstanbul Esenler Otogarı’nda kendilerini Suriye’de IŞİD’in kontrolündeki bölgelere sokacak olan ve aslında Kanada ajanı olduğu ortaya çıkan Muhammed Al Raşid’le buluşmuşlardı.

Suriye’de üç yıl boyunca bir Hollanda vatandaşıyla evli kalan Begüm, 2019’da ülkedeki bir kampta dokuz aylık hamileyken bulunmuştu.

Begüm’ün Suriye’de doğurduğu üç çocuğu da ölmüştü.

IŞİD’in yenilgiye uğratılmasının ardından pişmanlığını açıklayan Begüm, “İngiltere’ye terörle mücadelede yardım etmek istediğini” söylemişti.

Temyiz Mahkemesi’nin kararıyla Şamima Begüm’ün Suriye’den İngiltere’ye dönüşünün önü kapanmış oldu.

Mahkemenin kararını açıklayan Yargıç Sue Carr, “Bizim tek görevimiz, vatandaşlıktan çıkarılma kararının yasaya uygun olup olmadığını belirlemek. Bunun yasaya aykırı olmadığı sonucuna vardık. Dava düşmüştür” dedi.

Kararda, “Begüm’ün başkalarından etkilenmiş ve yönlendirilmiş olabileceği ancak yine de Suriye’ye gitmek ve IŞİD’e katılmak doğrultusunda hesaplanmış bir karar verdiği” kaydedildi.

Kararın ardından Şamima Begüm’ün avukatı Daniel Furner, “Begüm güvenle ülkeye dönene ve adalete kavuşana kadar mücadeleyi bırakmayacaklarını” söyledi.

Avukatları, “Begüm’ün insan kaçakçılığı mağduru olduğunun İçişleri Bakanlığı tarafından hesaba katılmadığını” savunuyordu.

Öte yandan Begüm’ün hiçbir ülkenin vatandaşı olmaması da avukatlarının savunma dayanaklarından birisi oldu.

Uluslararası hukuka göre bir devletin bir kişiyi vatandaşlıktan çıkarabilmesi için, o kişinin en az bir ülkenin daha vatandaşı olması gerekiyor.

Begüm vatandaşlıktan çıkarılma kararıyla vatansız kaldığını ve bunun hukuka aykırı olduğunu söylüyor.

İngiltere hükümetine göre, Begüm doğum yoluyla Bangladeş vatandaşı olmuştu.

Bangladeş Dışişleri Bakanlığı ise geçen yıl Begüm’ün Bangladeş vatandaşı olmadığını açıklamıştı.

‘Yapabileceğim tek şey ikinci bir şans istemek’

Şamima Begüm, 2019’da Suriye’deki kampta bulunduktan sonra, birçok haberin ve belgeselin de konusu oldu. Begüm’e benzer şekilde IŞİD’e katılmak için ülkelerini terk edenlerin çoğu, geride bıraktıkları vatandaşlıklarını bir daha elde edemedi.

2021’de BBC’ye konuşan Begüm, Suriye’de bir kampta “çürümek” yerine topluma fayda sağlayabileceğini belirtmişti.

Begüm BBC muhabiri Josh Baker’ın “Dünya çapında soykırımlar ve cinayetler işleyen bir grubun parçası olmak sizi nasıl hissettiriyor?” sorusuna “Kendimden nefret etmeme yol açıyor” diye yanıt verdi.

“Bazı insanların ne yaparsam yapayım değiştiğime ve yardım istediğime inanmayacağını biliyorum” diyen Begüm, şöyle konuşmuştu:

“Fakat kalplerinde azıcık merhamet, şefkat ve empati olanlara sesleniyorum: Yüreğimin tüm derinliğiyle söylüyorum ki, Suriye’ye adımımı attığım andan itibaren aldığım her karardan çok pişmanım ve hayatımın geri kalanında bununla yaşayacağım.

“Kimse benim kadar kendinden nefret edemez. Yapabileceğim tek şey özür dileyip ikinci bir şans istemek.”

TÜRKİYE’de ikamet izni ile yaşayan yabancı sayısı 1 milyon 107 bin 32 oldu. 2022’de 1 milyon 354 bin 94 olarak kayıtlara geçen Türkiye’de ikamet izni ile bulunan yabancı sayısı 247 bin 62 azaldı.

İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı verilerine göre; 31 Aralık 2023 itibarıyla, ikamet izni ile Türkiye’de bulunan yabancı sayısı 1 milyon 107 bin 32 oldu. İkamet izni ile Türkiye’de bulunan yabancıların illere göre dağılımında ilk sıradaki İstanbul, 556 bin 578 yabancıya ev sahipliği yaptı. Türkiye’de ikamet izni ile bulunan yabancı sayısında İstanbul’un ardından Antalya yer aldı. Antalya’da ikamet izni ile bulunan yabancı sayısı 117 bin 52 olarak kayıtlara geçti. En fazla ikamet izni alınan kentlerden Ankara’da 70 bin 98, Bursa’da 51 bin 537, Mersin’de 43 bin 944, İzmir’de 25 bin 576, Muğla’da 20 bin 453 yabancı yaşıyor.

TÜRKMENİSTAN VATANDAŞLARI İLK SIRADA

İkamet izni ile Türkiye’deki yabancılarda ilk sırayı Türkmenistan vatandaşları aldı. Türkiye’de ikamet izni ile bulunan Türkmenistan vatandaşı sayısı 109 bin 39 olarak kayıtlara geçti. Türkmenistan vatandaşlarının ardından 100 bin 847 Rusya vatandaşı, 91 bin 117 Irak vatandaşı, 79 bin 779 Suriye vatandaşı, 79 bin 505 İran vatandaşı, 67 bin 621 Azerbaycan vatandaşı, 52 bin 65 Özbekistan vatandaşı, 43 bin 6 Kazakistan, 41 bin 978 Afganistan vatandaşı, 36 bin 982 Ukrayna vatandaşı, 405 bin 33 diğer ülke vatandaşları ikamet izniyle Türkiye’de bulunuyor.

EN AZ YABANCININ YAŞADIĞI KENT TUNCELİ

Yabancıların en az ikamet izni aldığı kent Tunceli oldu. 52 yabancının yaşadığı Tunceli’nin ardından, Muş’ta 83, Bitlis 204, Bayburt’ta 280, Ardahan’da 278 yabancı ikamet izni ile bulunuyor. Bu yıl yabancılardan 638 bin 764’ü kısa dönem, 161 bin 426’sı öğrenci, 117 bin 579’u aile, 189 bin 263’ü diğer ikamet izni ile Türkiye’de bulunuyor. Kısa dönem ikamet izni ile Türkiye’de bulunan yabancı sıralamasında ilk sırada Irak vatandaşları yer aldı. Öğrenci ikamet izni ile Türkiye’deki yabancı sıralamasında İran vatandaşları, aile ikamet izni ile Türkiye’de bulunan ülke vatandaşlarından da Azerbaycan ilk sırada yer aldı.

18 YILDA, 179 BİNDEN 1 MİLYON 107 BİNE YÜKSELDİ

Türkiye’de ikamet izni ile bulunan yabancı sayısı, 2005 yılında 178 bin 964’ten 2015 yılında 422 bin 895’e ulaştı. 2018 yılında 856 bin 470’e yükselen bu sayı, 2019 yılında ilk kez 1 milyonu aşıp 1 milyon 101 bin 30 oldu. Bu sayı 2020’de 886 bin 653, 2021’de 1 milyon 314 bin 181, 2022’de 1 milyon 354 bin 94 olarak kayıtlara geçti. Türkiye’de ikamet izni ile bulunan yabancı sayısı, 31 Aralık 2023 itibarıyla 247 bin 62 yabancının ayrılmasıyla 1 milyon 107 bine geriledi.

YABANCILARIN YARISINDAN FAZLASI İSTANBUL’DA

Türkiye’de ikamet izni ile bulunan yabancıların yarısından fazlasının yaşadığı İstanbul’da, geçen yıl 19 Ocak’ta ikamet eden yabancı sayısı 705 bin 556 iken 31 Aralık itibarıyla 556 bin 578 bine düştü. 19 Ocak- 31 Aralık 2023 tarihlerinde İstanbul’da ikamet izniyle bulunan yabancı sayısı 148 bin 978 azaldı.

40 BİN 523 YABANCI ANTALYA’DAN AYRILDI

Pandemi ve Rusya- Ukrayna arasındaki savaş sonrası yoğun göç alan Antalya’da 19 Ocak’tan 31 Aralık’a ikamet izni ile bulunan yabancı sayısı 40 bin 523 azaldı. 19 Ocak’ta 157 bin 575 ikamet izni ile Antalya’da yaşayan yabancı sayısı 31 Aralık itibarıyla 117 bin 52’ye düştü.

63 BİN 704 RUS VE UKRAYNALI ÜLKESİNE DÖNDÜ

Rusya ile Ukrayna savaşı sonrası Türkiye’ye göç eden bu iki ülke vatandaşlarının sayısı geçen yıl 19 Ocak’ta 201 bin 533 iken, bu sayı 31 Aralık itibarıyla 137 bin 829 oldu. Bu tarihler arasında 63 bin 704 Rus ve Ukraynalı ülkesine döndü. Rus vatandaşı sayısı 154 bin 297’den 100 bin 847’ye, Ukraynalı sayısı 47 bin 236’dan 36 bin 982’e geriledi.