Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Uzmanı Tağıl, AA muhabirine, gittikçe artan iklim değişikliğinin etkilerinin günlük hayatta daha fazla hissedilmeye başladığını ifade etti.
Deniz suyu sıcaklığının yaz aylarından beri ortalamanın altına düşmediğini belirten Tağıl, şöyle konuştu:
“Bu yıl deniz suyu sıcaklıkları ağustos ayında 21,1 santigrat dereceyle uzun dönemli rekor kırdı. Yazdan bu yana deniz yüzey suyu soğumadan her zaman ortalamanın üstünde seyretti. Geçen ocak ayında bütün okyanuslar 21,1 santigrat dereceyle ağustos rekorunu egale etti. Şubat ayında da deniz yüzeyi sıcaklıklarının yüksek seyrettiğini görüyoruz. Bu böyle giderse temmuz ve ağustos aylarında daha da yüksek deniz suyu sıcaklıklarıyla karşılaşacağız. Geçen yıl El Nino yılına girdik buna bağlı bir yüzey sıcaklık artışıydı. El Nino ocak ayıyla birlikte kesintiye uğradı, şimdi La Nina’ya doğru bir geçiş öngörüyor ama hala okyanus sularının neden ortalamanın üstünde seyrettiğini tam olarak söyleyemiyoruz.”
Paris İklim Anlaşması ile küresel ortalama yüzey sıcaklığındaki artışı 2 derece ile sınırlandırmanın, mümkünse de 1,5 derecenin altında tutmanın amaçlandığını anımsatan Şermin Tağıl, sıcaklıklardaki 1 derecenin büyük risklere neden olabildiğini dile getirdi.
Deniz yüzeyi sıcaklıklarının sınır değerine ulaşmak üzere olduğunu vurgulayan Tağıl, “Böyle giderse yazın hem deniz yüzeyi sıcaklıkları hem de kara sıcaklıkları Paris Anlaşması’yla öngörülen 1,5 santigrat derece sıcaklık değerini aşma ihtimali yüksek gözüküyor. Rekorlardan söz ediyoruz ama uzun süreli tahminlerde yanılma payı tabii ki ihtimal dahilinde. Şimdiki durum ve kış boyunca izlediğimiz okyanus sıcaklıkları bize 2024 yazında rekorlarla karşılaşabileceğimizi gösteriyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Ocak ayı sıcaklığı yükseldi
Deniz yüzey sıcaklıklarının bu kadar yüksek seyretmesinin kara yüzeylerini de etkilediğini ve aynı zamanda derin okyanus ve deniz sularının da ısınmasına neden olduğunu anlatan Tağıl, okyanuslardaki ısı artışının deniz ekosistemleri üzerinde olumsuz etkilere neden olduğunu belirtti.
Türkiye’de kış mevsiminde ortalamaların üzerinde sıcaklıkların yaşandığını hatırlatan Tağıl, 2020 yılına kadar 2,9 derece olan ocak ayı ortalama sıcaklığının 2024 yılında 5 derecelere kadar yükseldiğini söyledi.
Sıcaklık artışının bitkiler üzerinde çok önemli etkiye sahip olduğunu ifade eden Tağıl, şunları kaydetti:
“Bitkilerin soğuklama dediğimiz bir dönemi var. Yani belirli bir uyuma dönemi geçirmesi gerekiyor ama maalesef bu yıl ortalamanın üzerinde sıcaklıkları yaşamamız, bitkilerin bu soğuklama dönemini kesintiye uğrattı. Meyve ağaçlarının çiçek açtığını görüyoruz. Eğer mart ayında soğuklarla karşılaşmazsak olumsuz bir durum olmayabilir çünkü bu yıl yağış ortalamanın üzerinde gerçekleşti ama mart ayında soğukla karşılaşırsak bu da meyve üretiminin düşmesine neden olabilir.”
Türkiye’de 2 yıldır “kar kuraklığı”nın yaşandığını hatırlatan Tağıl, bu durumun barajlardaki su seviyesinin düşmesine neden olacağını sözlerine ekledi.
]]>CHP Genel Başkan Yardımcısı Zeliha Aksaz Şahbaz, Kütahya Simav’da açılması planlanan altın madeni alanını ziyaret etti. Aksaz Şahbaz, “Burası Akşehir-Simav fay zonu üzerinde birinci derece deprem bölgesi. Zaten, işletmenin kurulmak istendiği yer de Gökçeören Deresi, bir fay hattı. Fay hattının üzerinde siyanürle ve ayrıştırılan ağır metallerle dolu milyonlarca tonluk maden atıkları biriktirilmek isteniyor. Aynı zamanda burası Susurluk Havzası’nın su kaynağı. Bütün bu Susurluk Havzası’nı besleyen sular, akarsular bu bölgeden çıkıyor. Ağır metaller sulara karıştığında sadece Kütahya ya da Tavşanlı, Simav değil, bütün Güney Marmara Bölgesi, Marmara Denizi’ne kadar bu ağır metallerle zehirlenecek” dedi. Bölgede yaşayan bir vatandaş ise “İliç’ten 75 bin kamyon daha fazla atık Susurluk Havzası’na dökülecek. Yani bu Türkiye’yi sömüren, dağlara, taşlara, sulara saldıran, vatandaşın arazisine kamulaştırma çıkaran bu sömürü düzeni madenler derhal kapatılmalıdır” dedi.
CHP Sağlık Bakanlığı’ndan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Gölge Bakan Zeliha Aksaz Şahbaz, Kütahya’da Zenith Madencilik’in açmayı planladığı altın madeni işletmesinin yapılacağı Simav ve Tavşanlı ilçelerini ziyaret etti. Konuya ilişkin bölgede açıklama yapan Aksaz Şahbaz, şunları söyledi:
“ÇED RAPORUNUN İPTALİ İÇİN AÇILAN DAVALAR, SİYASALLAŞMIŞ YARGI ELİYLE REDDEDİLDİ”
“Simav ilçemize bağlı Örencik köyünde, Eğrigöz Dağı’nın eteklerinde açılmak istenen Zenith Altın Madeni işletmesinin bulunduğu bölgedeyiz. Burası Susurluk Havzası’nı besleyen su kaynaklarının olduğu bölge. Burada Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Zenith Madencilik’e altın madeni işletmesi yapılması için ruhsat verildi, ÇED raporu verildi. Köylülerimiz, burada yaşayan insanlarımız bu ÇED raporunun iptali için dava açtı fakat siyasallaşmış yargı eliyle bizim açtığımız davalar reddedildi.”
“İLİÇ’TEN 75 BİN KAMYON DAHA FAZLA ATIK SUSURLUK HAVZASI’NA DÖKÜLECEK”
Bir köy sakini ise şunları söyledi:
“Şu anda karşıda, köye 300 metre mesafede 72400 ruhsat sahasındaki ocaklarda çalışan araçları görüyoruz. Onların mobilizasyon, beslenme ofisleri karşıda. Tam karşımızda bitkisel toprak sahası var. Buraya yaklaşık 50 bin ton pasa stoklandı ve orası fay hattı olduğu için derin yarıklar oluştu toprakta, büyük ihtimalle kayacak. Yani 9 milyon 500 bin ton siyanürden geçirilmiş yığın liç alanı da harekete geçerek havuzları ittirecek. Sonuçları düşünmek bile istemiyorum. İliç’ten 75 bin kamyon daha fazla atık Susurluk Havzası’na dökülecek. Yani bu Türkiye’yi sömüren, dağlara, taşlara, sulara saldıran, vatandaşın arazisine kamulaştırma çıkaran bu sömürü düzeni madenler derhal kapatılmalıdır.”
“FAY HATTININ ÜZERİNDE SİYANÜRLE VE AĞIR METALLERLE DOLU MİLYONLARCA TONLUK MADEN ATIKLARI BİRİKTİRİLMEK İSTENİYOR”
CHP’li Aksaz Şahbaz, şöyle devam etti:
“Bunun etrafındaki Avcılar ve diğer köylerin arazileri üzerinde maden kurulmak isteniyor. ve burası Akşehir-Simav fay zonu üzerinde birinci derece deprem bölgesi. Zaten, işletmenin kurulmak istendiği yerde Gökçeören Deresi, bir fay hattı. Fay hattının üzerinde siyanürle ve ayrıştırılan ağır metallerle dolu milyonlarca tonluk maden atıkları biriktirilmek isteniyor. Bu şu demektir: Bu havuzların yıkılması ve bu ağır metallerin boşalması an meselesi. Aynı zamanda burası Susurluk Havzası’nın su kaynağı. Bütün bu Susurluk Havzası’nı besleyen sular, akarsular bu bölgeden çıkıyor. Burası zehirlendiğinde bu sular kuruyacak; yeraltı sularına ağır metaller, arsenik, kobalt, nikel, kadmiyum, kurşun, cıva gibi çok ağır metaller; insanlar, hayvanlar, bitkiler için zehirli olan bu ağır metaller sulara karıştığında sadece Kütahya ya da Tavşanlı, Simav değil, bütün Güney Marmara Bölgesi, Marmara Denizi’ne kadar bu ağır metallerle zehirlenecek. Bu; Bursa Ovası, Susurluk zehirlenecek demektir. Türkiye’nin en zengin tarım üretiminin yapıldığı ovalar artık kuraklaşacak, orada yetişen besinlere de bu ağır metaller bulaşacak demektir. Orada yetişen meyve-sebzeleri tükettiğimizde de bu ağır metaller bizim vücudumuza girerek bir zehirlenme tablosu oluşacak bu da çok ciddi bir halk sağlığı problemidir.
“MURAT KURUM VE AKP İKTİDARI BİZE SADECE ZEHİR BIRAKACAK”
Biz burada ÇED raporuna itiraz ettiğimizde, halk sağlığı uzmanının bilirkişi olarak kabul edilmesini istedik. Biz bunu mahkemeye kabul ettiremedik. Bu madenin işletmesinin çevreye ve halk sağlığına olası olumsuz etkileri üzerinden açtığımız dava, siyasallaşmış yargı eliyle reddedildi. ve ÇED raporu onaylandı. Bu ÇED raporunun altında o zamanın Çevre ve Şehircilik Bakanı ve şu anda İstanbul’u yönetmek üzere aday olan Murat Kurum’un imzası var. Murat Kurum ve AKP iktidarı bize sadece zehir bırakacak. Doğamızı, buradaki cennet gibi ormanları, bu alanı, bu güzel platoyu, bu dağı yok edecek ve zehir çukuruna dönüştürecek projelerin altına imza attılar. Biz buradaki köylülerimizle, yaşam savunucularımızla buna hayır diyoruz ve hayır demeye devam ediyoruz. Bu topraklar bizim. Bizim doğmamış torunlarımıza borcumuz var. Bu toprakları, bu köyü, buradan doğan nehirleri tertemiz bırakma borcumuz var. Onun için biz mücadelemize devam ediyoruz ve devam edeceğiz. Esas olan sağlıktır, canlılıktır, ekolojik dengedir.”
]]>
Fed’in faiz indirimlerine ne zaman başlayacağına yönelik belirsizlik devam ederken, ABD’de devam eden bilanço sezonunda özellikle yapay zeka alanında faaliyet gösteren teknoloji şirketleri gündemin odağındaki yerini koruyor.
Analistler, bugün yayımlanacak Fed Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) son toplantısına ilişkin tutanakların, bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara dair ipuçları verebileceğini belirterek, pay piyasaları tarafında yıl başından bu yana yüzde 40’a yakın artış gösteren Nvidia’nın piyasalar kapandıktan sonra açıklanacak bilançosunun piyasaların yönü üzerinde etkili olabileceğini söyledi.
Tutanaklar öncesinde, para piyasalarında Fed’in martta politika faizinde değişikliğe gitmeyeceğine kesin gözüyle bakılırken, bankanın faiz indirimine başlama ihtimali mayısta yüzde 37 ve haziranda yüzde 78 ile fiyatlanıyor.
Öte yandan, ülkede şirketler finansal sonuçlarını açıklamaya da devam ediyor. Geçen yıl dördüncü çeyrekte beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildiren Walmart’ın hisseleri, dün yüzde 3’ün üzerinde değer kazanırken, şirket ayrıca akıllı televizyon üreticisi Vizio’yu nakit olarak 2,3 milyar dolar veya hisse başına 11,50 dolar karşılığında satın alacağını da duyurdu.
ABD’nin büyük perakende zincirlerinden Home Depot’un geçen yılın son üç ayında kar ve geliri, satışlarındaki azalışa rağmen tahminleri aştı. Ancak şirketin 2024 mali yılında öngördüğü toplam satış büyümesi beklentilerin altında kaldı. Güne düşüşle başlayan Home Depot’un hisseleri gün sonunda hafif yükseldi.
ABD’li banka Capital One, finansal hizmetler şirketi Discover’ı 35,3 milyar dolar değerinde tamamı hisse senedi işlemine dayalı bir anlaşmayla satın alacağını açıklamasının ardından Discover’ın hisseleri günü yüzde 13’e yakın artışla tamamladı.
Bu gelişmelerle birlikte, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,27’de bulunurken, dolar endeksi de yüzde 0,1 azalışla 104 seviyesinde seyrediyor.
Yükseliş eğilimini üst üste beşinci işlem gününe taşıyan altının ons fiyatı, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,4 üzerinde 2 bin 31 dolardan alıcı buluyor.
Orta Doğu’da yaşanan gerilim yakından takip edilirken, dün Brent petrolün varil fiyatı günü yüzde 1 azalışla 81,8 dolardan tamamlamasının ardından bugün önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 81,9 dolardan işlem görüyor.
Dün, New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 0,92, S&P 500 endeksi yüzde 0,60 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,17 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık bir seyirle başladı.
Avrupa borsalarında dün karışık seyir hakim olurken, bugün gözler Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksine çevrildi.
Analistler, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) haziranda faiz indirimine başlayacağına yönelik beklentilerin devam ettiğini anımsatarak, bölge genelinde açıklanacak makroekonomik verilerin söz konusu beklentiler üzerinde etkisinin olabileceğini dile getirdi.
Dün, BoE Başkanı Andrew Bailey, piyasaların bu yıl BoE’den faiz indirimleri beklemesinin mantıksız olmadığını belirtti.
Öte yandan, Avro Bölgesi’nde inşaat üretimi, aralıkta kasım ayına kıyasla yüzde 0,8, önceki yılın aynı dönemine göre de yüzde 1,9 artış göstermesi dikkati çekerken, AB pazarında yeni otomobil satış sayısı da ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,1 artarak 851 bin 690’a ulaştı.
Yükseliş eğilimini üst üste altıncı işlem gününe taşıyan avro/dolar paritesi, şu sıralarda önceki kapanışının hemen üzerinde 1,0810 seviyesinde bulunuyor.
Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,12 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,14 gerilerken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,34 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,08 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık bir seyirle başladı.
Asya pay piyasalarında da karışık seyir öne çıktı.
Dün, Çin Merkez Bankasının (PBoC) emlak piyasasını canlandırmak adına konut kredileri için gösterge faiz oranı olan 5 yıllık kredi ana faiz oranını beklentilerin de üzerinde indirmesinin ardından bugün Çin borsalarında emlak sektörü öncülüğünde yaşanan yükseliş dikkati çekiyor.
Japonya’da bugün açıklanan verilere göre, ihracatın ocakta yıllık yüzde 11,9 artış ile beklentileri aşması göze çarptı.
Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3 azalırken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,7 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,2 artış kaydetti.
Yurt içinde dün alıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,62 değer kazancıyla 9.344,97 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük kapanışını gerçekleştirdi.
Dolar/TL, dün alıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 30,9083’ten tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,9290 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi ve ABD’de Fed’in toplantı tutanaklarının yanı sıra Nvidia bilançosunun da takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.400 ve 9.500 seviyelerinin direnç, 9.300 ve 9.200 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
18.00 Avro Bölgesi, şubat ayı tüketici güven endeksi
22.00 ABD, FOMC toplantı tutanakları
]]>Geçen yıl 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra bölgede çalışmalar yapan Özkaymak, AA muhabirine, yaklaşık bir yıllık süre zarfında bölgede 44 binin üzerinde artçı yaşandığını, azalarak da olsa bunların 3-4 yıl devam edeceğinin öngörüldüğünü söyledi.
Bölgede yaptıkları çalışmalarda, depremler nedeniyle 450 kilometreye yakın bir yüzey kırığının oluştuğunu gözlemlediklerini aktaran Özkaymak, şöyle konuştu:
“6 Şubat’taki depremler bize, bilimsel anlamda beklemediğimiz durumları da öğretti. Aynı anda birden fazla fay segmentinin kırıldığını gördük. İlk depremde 4, ikinci depremde 2 fay segmenti kırıldı. Bu segmentlerin aynı anda kırılması da bizim beklediğimiz büyüklüğü de artırdı. Bizim Kahramanmaraş’ta beklediğimiz deprem 7,2-7,3 büyüklüğündeydi, 7,7 ile 7,6 değil. Yine, aynı gün 9 saat arayla iki büyük deprem, bölgedeki yıkımı oldukça artırdı.”
-“Kırılmamış olan segmentlerin bu anlamda araştırılması çok önemli”
Gelecek yıllarda kırılmanın meydana geldiği alanlarda yeni bir kırılma beklemediklerine işaret eden Özkaymak, şunları kaydetti:
“Kırılmamış olan segmentlerin bu anlamda araştırılması çok önemli. Bu yıl ‘Türkiye Diri Faylarının Paleosismoloji Projesi’ kapsamında Antakya Fayı ile Ölüdeniz Fayı üzerindeki Yesemek, Narlı ile Sakçagöz segmentlerinde araştırmalar yapacağız. Çünkü, bu faylar hakkında günümüzde yeterince veri yok. Bu araştırmaların sonucunda, bu fayların deprem üretme potansiyeline yönelik yeni veriler üreteceğiz. Projede, Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir ile Araştırma Görevlisi Dr. Mustafa Softa ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Volkan Karabacak ile çalışacağız.”
“Bilinmeyen fay üzerindeki konuları ortaya çıkarmaya çalışacağız”
Özkaymak, sismolojik ve deprem davranışları açısından Hatay ve güney bölgesindeki fayları çok iyi tanımadıklarını dile getirdi.
Ölüdeniz Fayı’nın kuzey kolları üzerinde 1800’lü yıllarda yıkıcı deprem kayıtlarının olduğuna dikkat çeken Özkaymak, şöyle devam etti:
“O depremlerin hangi faylar üzerinde meydana geldiği, şu ana kadar bilinmiyor. Dolayısıyla Antakya’nın güney tarafına yoğunlaşarak bu bilinmeyen fay üzerindeki konuları ortaya çıkarmaya çalışacağız. Çünkü, Antakya’nın güneyinde ve doğusunda gelecek yıllarda 7,3-7,4 ve hatta faylar birlikte kırıldıklarında 7,6-7,7’ye varan büyüklükte deprem üretme potansiyeli olan büyük faylar var. Ölüdeniz Fay Zonu, Doğu Anadolu Fay Zonu’yla Antakya bölgesinde birleşme eğilimi gösteriyor. Güneye doğru da Kızıldeniz ve İsrail’e doğru devam eden çok büyük bir kırık. Bu kırık, Arap ile Afrika plakasının arasındaki tektonik sınırı da oluşturuyor. Antakya Fayı ise güneybatıya doğru devam ederek Kıbrıs Adası güneyinden geçen ve Afrika okyanusal litosferinin Anadolu plakası altına daldığı Kıbrıs yayına bağlanmaktadır.”
Özkaymak, Kıbrıs Adası ve doğusundaki bu alanda da özellikle deniz altında yıkıcı deprem ve tsunami oluşturma potansiyeline sahip kırıkların olduğunu sözlerine ekledi.
]]>Hali hazırda devam eden jeopolitik risklerin yanı sıra yoğun veri gündemi varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olurken, Fed’in toplantı tutanaklarının gelecek dönem politikalarına yönelik ipuçları verebileceği düşünülüyor.
Analistler, küresel pay piyasalarının yeni yılın ilk haftasına temkinli başladığını belirterek, hafta içince açıklanacak makroekonomik verilerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini ifade etti.
Haftanın son işlem gününde ABD’de açıklanacak istihdam raporunun önemine de dikkati çeken analistler, bugün ülkede açıklanacak JOLTS açık iş sayısının da istihdam piyasasına ilişkin fikir verebileceğini kaydetti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in ocak toplantısında faizi sabit bırakacağına kesin gözüyle bakılırken, martta yüzde 77 ihtimalle ilk faiz indirimini yapacağı öngörülüyor.
Öte yandan, ABD’nin kamu borcu ise 2023 yılında 2,6 trilyon dolarlık artışla 34 trilyon dolara ulaşırken, dün açıklanan verilere göre, ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) aralıkta 48,2’den 47,9’a revize edildi.
Kızıldeniz’de, ABD ve İran’ın karşı karşıya geldiğine yönelik haber akışı petrol fiyatlarında oynaklığı artırırken, konuya ilişkin gelişmeler yatırımcıların odağında bulunmaya devam ediyor.
Düşüş eğilimini üst üste beşinci işlem gününe taşıyan Brent petrolün varil fiyatı, şu dakikalarda yüzde 0,1 azalışla 75,8 dolardan işlem görüyor.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün 6 baz puanlık artışla yüzde 3,94’e çıkarken, şu sıralarda yatay seyrediyor.
Dün yüzde 0,2 azalışla 2 bin 58 dolardan günü tamamlayan altının ons fiyatı, bugün önceki kapanışının yüzde 0,3 üzerinde 2 bin 65 dolardan işlem görüyor.
Dolar endeksi, dün yüzde 0,9 artışla 102,2 seviyesinden günü kapatırken, şu dakikalarda önceki kapanışının yüzde 0,1 altında 102,1’de bulunuyor.
Kripto para birimlerinde de yeni yılın ilk günlerinde oynaklık öne çıkarken, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) bazı kurumların Spot Bitcoin Borsa Yatırım Fonu (ETF) başvurularını onaylayabileceği yönündeki beklentilerle Bitcoin dün, Nisan 2022’den bu yana ilk kez 45 bin doları aştı. Şu sıralarda da önceki kapanışın yüzde 0,9 üzerinde 45 bin 175 dolardan işlem görüyor.
Pay piyasaları tarafında ise dün Apple’ın hisseleri, Barclays’in zayıf iPhone satışlarını gerekçe göstererek şirketin notunu düşürmesi sonrası yüzde 3,6 değer kaybetti.
Nvidia hisseleri, yarı iletken endüstrisi üzerinden devam eden jeopolitik gerilimler nedeniyle yaklaşık yüzde 2’nin üzerinde düştü.
Hollanda hükümetinin, ileri teknoloji çiplerin yapımında kullanılan fotolitografi makinelerinin Çin’e ihracat lisanslarını iptal ettiğini bildirmesinin ardında Hollandalı şirket ASML’nin hisseleri de yüzde 5’in üzerinde düşüş kaydetti.
AMD, Intel ve Qualcomm’un da aralarında bulunduğu diğer yarı iletken hisseleri de söz konusu haberin ardından değer kaybetti. AMD hisseleri yüzde 6’ya yakın, Intel hisseleri yüzde 5’e yakın ve Qualcomm hisseleri yüzde 3’ün üzerinde düştü.
Tesla’nın hisseleri ise şirketin yılın dördüncü çeyreğinde teslimatını gerçekleştirdiği araç sayısının 484 bin 507 ile tahminleri aşmasına ve 2023 hedefine ulaşmasına yardımcı olmasına rağmen yatay bir seyir izledi.
ABD’li teknoloji şirketlerinden Meta’nın hisseleri yüzde 2’nin, Google, Microsoft ve Amazon’un hisseleri yüzde 1’in üzerinde değer kaybetti.
Söz konusu gelişmelerin ardından New York borsasında karışık bir seyir izlenirken, S&P 500 yüzde 0,57 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,63 azalış, Dow Jones endeksi yüzde 0,07 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık seyirle başladı.
Avrupa tarafında da yeni yılın ilk işlem gününde karışık seyir izlendi.
Dün bölge genelinde açıklanan veriler ekonomik aktiviteye ilişkin olumsuz sinyaller vermeye devam etti.
İngiltere’de imalat sanayi PMI 46,2 ile beklentilerin altında kaldı. Böylece, İngiltere’de imalat sanayi PMI, 17 aydır daralma göstermiş oldu.
Almanya’da 43,3 ve Avro Bölgesi’nde 44,4 olarak açıklanan imalat sanayi PMI, beklentileri aşsa da 50 sınırının altında olmaya devam etti.
Dün yüzde 0,9 azalışla günü 1,0940 seviyesinden tamamlayan avro/dolar paritesi, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 1,0960 seviyesinde bulunuyor.
Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,15 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,16 azalış kaydederken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,11 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,57 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık seyirle başladı.
Japonya’da tatil nedeniyle bugün de işlem gerçekleşmezken, diğer Asya borsalarında negatif seyir hakim oldu.
Japonya’da meydana gelen depremlerde ölenlerin sayısı 64’e çıkarken, artçı sarsıntıların hala sürdüğü aktarıldı.
Kapanışa yakın Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,1 geriledi.
Yurt içinde dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,06 değer kazancıyla 7.624,29 puandan tamamlarken, bugün gözler enflasyon verilerine çevrildi.
Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 0,5 üzerinde 29,7344’ten günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 29,7610 seviyesinden işlem görüyor.
AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, aralık ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yüzde 3,19 artacağını tahmin ediyor.
Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise Almanya’da işsizlik oranı ve ABD’de JOLTS açık iş sayısı verilerinin yanı sıra Fed’in son toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.700 ve 7.800 puanın direnç, 7.600 ve 7.500 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, aralık ayı TÜFE ve ÜFE
11.55 Almanya, aralık ayı işsizlik oranı
18.00 ABD, kasım ayı JOLTS açık iş sayısı
22.00 ABD, FOMC toplantı tutanakları
]]>