AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, glüten intoleransı dolayısıyla tıbbi beslenme tedavisine gereksinim duyanların bu ürünlere erişimini kolaylaştırmak amacıyla atılan adımlara zincir marketlere getirilen yükümlülükler eklendi.

Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılan “Glütensiz Gıda Ürünü Satış Yükümlülüğü Getirilmesine İlişkin Tebliğ” kapsamında, gıda perakende sektöründe hızlı tüketim mallarının satışını yapan ve şube sayısı 200’den fazla olan zincir mağazalar, 250 metrekareden fazla satış alanına sahip şubelerinde glütensiz olmak üzere un, tatlı ve tuzlu atıştırmalığı satışa hazır bulundurmakla yükümlü kılındı. Söz konusu mağazalar, 400 metrekareden fazla satış alanına sahip şubelerinde de glütensiz olmak üzere ekmek, un, makarna, tatlı ve tuzlu atıştırmalığı, süreklilik arz edecek şekilde ve talebi karşılayacak miktarda satışa hazır bulunduracak.

Yılın ikinci yarısından itibaren yürürlüğe girecek düzenleme için zincir marketler de uygulamaya odaklandı. Perakendeciler gerekli ürünleri sağlamak ve çeşitlendirmek amacıyla hazırlıklara yönelirken atılacak adımların sektörü de büyütmesi öngörülüyor. Glüten intoleransı bulunanlar ve ilgili sivil toplum kuruluşları da süreci dikkatle takip ediyor.

Market reyonlarında glütensiz ürünler artıyor

Ankara Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği (PERDER) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Recai Kesimal, düzenlemenin çok doğru ve yerinde bir karar olduğunu belirterek, çölyak hastalığının ülkede ciddi boyutlara ulaştığını söyledi.

Kesimal, insanların glütensiz ürünlere çok ciddi talepleri olduğunu, marketlerin de önemli bir bölümünü glütensiz ürünlere ayırmaya başladıklarını ifade ederek, bu ürünlerin satışının yapıldığı reyonların sayısının hızla arttığını bildirdi. Kendilerinin de bu konuda ciddi adımlar attıklarını, reyonlarını bu yönde geliştirdiklerini vurgulayan Kesimal, “Doğru beslenmenin bir ölçüsü olarak da değerlendirilen glütensiz ürünleri, sağlığını düşünen insanlar da tüketiyor. Özellikle organik ve glütensiz her ürünü insanlara ulaştırmaya yönelik gayretli bir çaba içindeyiz. Son zamanlarda sağlıklı insanların da tükettiği bu ürünlere ilgi artarak devam ediyor.” dedi.

Ürünlerin bulunduğu reyonların marketlerde kapladığı alanın kısa zamanda arttığını, bunun cirolara da yansıdığını dile getiren Kesimal, “Tüketim ve satış konusunda da yüzde 10’luk bir orana geldik.” diye konuştu.

Yeni talepler ve yeni ürünlerle beraber glütensiz ürün kullanımının daha da artacağına dikkati çeken Kesimal, şöyle konuştu:

“Bu ürünler tüketildikçe yenileri piyasaya arz edilmeye başlandı. Bunları raflarımızda doğru fiyatlarla vatandaşlara ulaştırmaya gayret ediyoruz. Bir sirke veya makarna ile çocukların en çok arzu ettiği ürünler arasında olan cipsleri burada rahat bir şekilde bulabilirsiniz.”

“Ayrıntılı AR-GE çalışmaları en büyük dileğimiz”

Ankara Çölyak Derneği Başkanı Şebnem Ercebeci Çınar da Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğin uygulanmasının takipçisi olacaklarını söyledi.

Türkiye’nin her ilinde ve ilçesinde market reyonlarında glütensiz ürün bulundurulmasının zorunluluk haline getirilmesi gerektiğini vurgulayan Çınar, “Hakkari’deki veya Kars’taki bir çölyaklı glütensiz ürünlere marketlerde ulaşabilecek mi, uygulamada nasıl olacak, bekleyip göreceğiz.” ifadelerini kullandı.

Çınar, yeni düzenleme konusunda her marketin bilgilendirilmesi ve kontrol mekanizmasının çok iyi yerine getirilmesi gerektiğini anlattı.

Çölyaklılar için daha ayrıntılı bir tebliğin yayımlanmasını beklediklerini vurgulayan Çınar, “Özellikle etiket konusu bizler için çok önemli. Ürünün glütenli olup olmadığını sorgulayıp birebir firmalarla iletişime geçmek yerine, her firmanın internet sayfalarında glütensiz ürünleri analiz raporlarıyla yayımlamalarını ve etiketlerinde yer vermelerini bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Çınar, derneklerinin Ankara’da glütensiz mekanların ve ürünlerin çoğaltılmasıyla ilgili çalışmalar yaptığını belirterek, şunları kaydetti:

“Çölyak, sosyal bir hastalık ve yeme içme kültürü ile ilgili bir durum olduğu için yaşam tarzımızı etkilemektedir. Yeme içme firmalarının her birinin özel bir eğitimle glütensiz diyeti tanıtmalarını ve elemanlarını bilgilendirmelerini bekliyoruz. Ayrıca kreşten üniversiteye iş yeri yemekhanelerine kadar her yerde glütensiz hizmet verilmesi Türkiye’de 75 kişide birinin çölyak olduğu düşünülürse bunun için ayrıntılı AR-GE çalışmalarının yapılması en büyük dileğimiz.”

Türkiye genelinde konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 17,8 azalarak 80 bin 308 oldu. Konut satışlarında İstanbul 13 bin 423 konut satışı ve yüzde 16,7 ile en yüksek paya sahip oldu. Satış sayılarına göre İstanbul’u 6 bin 709 konut satışı ve yüzde 8,4 pay ile Ankara, 5 bin 250 konut satışı ve yüzde 6,5 pay ile Antalya izledi. Konut satış sayısının en az olduğu iller sırasıyla 17 konut ile Ardahan, 38 konut ile Hakkari ve 40 konut ile Bayburt oldu. Türkiye genelinde ipotekli konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 63,5 azalış göstererek 5 bin 915 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 7,4 olarak gerçekleşti. Ocak ayındaki ipotekli satışların bin 404’ü ilk el satış olarak gerçekleşti. Türkiye genelinde diğer konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,7 azalarak 74 bin 393 oldu. Toplam konut satışları içinde diğer satışların payı yüzde 92,6 olarak gerçekleşti. Türkiye genelinde ilk el konut satış sayısı, Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,2 azalarak 25 bin 263 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışının payı yüzde 31,5 oldu. Türkiye genelinde ikinci el konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 21,6 azalış göstererek 55 bin 45 oldu. Toplam konut satışları içinde ikinci el konut satışının payı yüzde 68,5 oldu.

Yabancılara Ocak ayında 2 bin 61 konut satışı gerçekleşti

Yabancılara yapılan konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 50,5 azalarak 2 bin 61 oldu. Ocak ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 2,6 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 747 konut satışı ile Antalya aldı. Antalya’yı sırasıyla 710 konut satışı ile İstanbul ve 211 konut satışı ile Mersin izledi. Ocak ayında Rusya Federasyonu vatandaşları Türkiye’den 555 konut satın aldı. Rusya Federasyonu vatandaşlarını sırasıyla 208 konut ile İran, 127 konut ile Ukrayna, 99 konut ile Irak ve Kazakistan vatandaşları izledi.

Manisa’da da konut satışları azaldı

Türkiye genelinin ortalamasında olduğu gibi Manisa’da da konut satışları geçen yılın Ocak ayına göre azalma gösterdi. Manisa’da geçen yıl Ocak ayında konut satışı bin 492 iken, bu yıl aynı ayda 249 adet azalarak bin 243’te kaldı. Ege Bölgesi’nin diğer illerinden Afyonkarahisar’da satışlar geçen yıl Ocak ayına göre 785 iken bu yıl 604, Aydın’da bin 840 iken bu yıl bin 444, Denizli’de bin 389 iken bu yıl 994, İzmir’de 4 bin 894 iken bu yıl 4 bin 131, Kütahya’da 455 iken bu yıl 446, Muğla’da bin 366 iken bin 100, Uşak’ta 384 iken 347 adet olarak gerçekleşti. – MANİSA

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ocak ayı Konut Satış İstatistikleri’ni paylaştı. Buna göre, Türkiye genelinde konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 17,8 azalarak 80 bin 308 oldu. Konut satışlarında İstanbul 13 bin 423 konut satışı ve yüzde 16,7 ile en yüksek paya sahip oldu. Satış sayılarına göre İstanbul’u 6 bin 709 konut satışı ve yüzde 8,4 pay ile Ankara, 5 bin 250 konut satışı ve yüzde 6,5 pay ile Antalya izledi. Konut satış sayısının en az olduğu iller sırasıyla 17 konut ile Ardahan, 38 konut ile Hakkari ve 40 konut ile Bayburt oldu.

İpotekli konut satışları 5 bin 915 olarak gerçekleşti

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 63,5 azalış göstererek 5 bin 915 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 7,4 olarak gerçekleşti. Ocak ayındaki ipotekli satışların bin 404’ü ilk el satış olarak gerçekleşti.

Diğer satış türleri sonucunda 74 bin 393 konut el değiştirdi

Türkiye genelinde diğer konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,7 azalarak 74 bin 393 oldu. Toplam konut satışları içinde diğer satışların payı yüzde 92,6 olarak gerçekleşti.

İlk el konut satış sayısı 25 bin 263 olarak gerçekleşti

Türkiye genelinde ilk el konut satış sayısı, Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,2 azalarak 25 bin 263 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışının payı yüzde 31,5 oldu.

İkinci el konut satışlarında 55 bin 45 konut el değiştirdi

Türkiye genelinde ikinci el konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 21,6 azalış göstererek 55 bin 45 oldu. Toplam konut satışları içinde ikinci el konut satışının payı yüzde 68,5 oldu.

Yabancılara Ocak ayında 2 bin 61 konut satışı gerçekleşti

Yabancılara yapılan konut satışları Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 50,5 azalarak 2 bin 61 oldu. Ocak ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 2,6 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 747 konut satışı ile Antalya aldı. Antalya’yı sırasıyla 710 konut satışı ile İstanbul ve 211 konut satışı ile Mersin izledi.

Ülke uyruklarına göre en çok konut satışı Rusya Federasyonu vatandaşlarına yapıldı

Ocak ayında Rusya Federasyonu vatandaşları Türkiye’den 555 konut satın aldı. Rusya Federasyonu vatandaşlarını sırasıyla 208 konut ile İran, 127 konut ile Ukrayna, 99 konut ile Irak ve Kazakistan vatandaşları izledi.

Antalya’da 2 bin 887’si ikinci el satış olmak üzere toplam 5 bin 250 konut, Isparta’da 276’sı ikinci el satış olmak üzere toplam 448 konut, Burdur’da 131’i ikinci el satış olmak üzere toplam 196 konut satıldı. – ANTALYA

Elazığ Belediye meclisi MHP grup başkanı Mehmet Çak, Elazığ’da yıllardan beri halk ekmek fabrikası kurulması ve Et Balık Kurumuna ait bir satış mağazasının açılması için girişimlerde bulunduklarını ancak Elazığ Belediyesi’nin bunu hayata geçirmemesini eleştirdi. Çak duruma tepki göstererek, “Et Balık Satış ofisinin kurulması için belli prosedürler lazım, protokol yapılması lazım. Et Balık Kurumu Genel Müdürlüğü’nün bu satışı yapabilmesi için, il özel idareden veya belediyeden bir yer tahsil edilmesini kira karşılığında tahsis edilmesini istedik… Hala Et Balık Kurumu ile Elazığ Belediyesi protokol yapmadı” dedi.

Elazığ yaklaşık 14 yıl öncesine kadar Halk Ekmek Fabrikası’na sahipti. 2021 yılında tekrar açılacağı söylenmişti fakat fabrikadan yıllardır ses seda yok. Fabrikanın tekrar açılması Elazığ kamuoyunun uzun yıllardır beklentileri arasında.

“ELAZIĞ’DA HALK EKMEK FABRİKASI KURULMASI YÖNÜNDE ÇALIŞMALAR YAPTIK, AMA BELEDİYE NEDENSE BU İŞE UZAK KALDI”

Elazığ Belediye Meclisi Üyesi Mehmet Çak, MHP gurubu olarak belediye meclis toplantılarında halk ekmek fabrikası ve Et Balık Kurumu’nun Elazığ’a kurulması noktasında bu talepleri defalarca gündeme getirdiklerini belirterek, “2020 yılında Halk Ekmek Fabrikası kurulması noktasında Milliyetçi Hareket Partisi bir önerge verdi. Bu önergemiz gündeme alındı, görüşmeler yapıldı. Bugünkü şartlarda saatte 120 bin ekmek çıkarılacak bir halk ekmek fabrikası kurulması noktasında çalışmayı yaptık. Ama bu tarihe kadar herhangi bir sonuç alamadık. Elazığ Belediyesi bu işe nedense biraz uzak kaldı” dedi.

“DEVLETİN DAR GELİRLİ VATANDAŞ İÇİN SUNDUĞU BU İMKANI BELEDİYE MECLİSİNE SUNDUK. BİZE KARŞI BİR GARD ALDILAR”

Türkiye’de 17 noktada satış mağazası bulunan Et Balık Kurumu ile de MHP Elazığ Milletvekili Semih Işıkver’in görüştüğünü ifade eden Mehmet Çak, 18’inci mağazanın Elazığ’da açılması için Et Balık Kurumu Müdürü ile prensipte anlaşıldığını ancak belediyenin ve il özel idarenin yer tahsis etmemesi yüzünden bu çalışmanın da askıda kaldığını söyledi. Mehmet çak sözlerine şu şekilde devam etti:

“Elazığ’da Et Balık Kurumu satış mağazasının açılması yaklaşık bir buçuk iki yıllık bir meseleydi. En son sayın vekilimiz Semih Işıkver, vekil olduktan sonra tahminen 7. ya da 8. ay gibi Ankara’da Genel Müdürlük bazında bir görüşme yaptı. İl başkanımız da dahil oldu bu görüşmeye. Et Balık Genel Müdürü Elazığ sevgisine istinaden ve Semih vekilimizin kendisiyle görüşmesinden sonra 18’inci satış ofisinin Elazığ’a verilmesi noktasında başkanımıza ve vekilimize söz verdi. Bu tarihten sonra biz hemen Elazığ Belediye Meclisi’nde bir sonraki ay bu konuyu gündeme getirdik.

“ÖNERGE MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ’NDEN GELDİĞİ İÇİN Mİ BÖYLE YAPTILAR?”

Et Balık Satış ofisinin kurulması için belli prosedürler lazım, protokol yapılması lazım. Et Balık Kurumu Genel Müdürlüğü’nün bu satışı yapabilmesi için, il özel idareden veya belediyeden bir yer tahsil edilmesini kira karşılığında tahsis edilmesini istedik. Yani kira karşılığı bir yer istedik. Üstelik kurumun kendisi bu satış mağazası ve elemanların giderlerini da karşılayacaktı. Bu hem istihdam, hem de fakir fukaraya yardımcı olsun diye. 17 ilde de aynı tasarrufları var. Elazığ Belediyesi’ne biz mecliste gündem maddesi verdik. Ama gündem maddesine verdiğimiz zamandan beri bir gard aldılar yönetim. Yani Milliyetçi Hareket Partisi’nden geldiği için mi diye, böyle bir önerge geldi mi diye. ‘Her ay belediye meclisinde ne yaptınız? Protokolü ne yaptınız?’ diye sorduk. Hala Et Balık Kurumu ile Elazığ Belediyesi protokol yapmadı.”

DSÖ, 2023’ün son günlerinde elektronik sigara kullanımına ilişkin yeni bir rapor yayınladı. Raporda, DSÖ’nün faaliyet gösterdiği tüm bölgelerde 13-15 yaşlarındaki çocukların, yetişkinlere göre daha yüksek oranlarda elektronik sigara kullandığına dikkat çekilmişti.

Sosyal medya paylaşım sitelerinde gençlerin paylaşımları, Türkiye’de 18 yaş altı binlerce gencin elektronik sigara konusunda savunmasız kaldığını gözler önüne serdi. Öyle ki, yüzlerce öğrenci, elektronik sigara almak istediklerini rahatlıkla sosyal medya paylaşım siteleri ve forumlarda dile getirebiliyor.

“ELEKTRONİK SİGARA LİSELERE KADAR İNDİ”

Tehlikeyi gören Yeşilay ise DSÖ verileri üzerinden her gün uyarıda bulunuyor. Sigaraya masum bir alternatifmiş gibi sunulan elektronik sigaranın Türkiye’de de gençler arasında gittikçe yaygınlaştığı belirtilirken, Yeşilay’ın web sitesinde “Kanun ve yönetmeliklerle getirilen yasak ve kısıtlamalara rağmen Türkiye’de internet ve diğer kaçak yollarla maalesef elektronik sigara satışı gerçekleşiyor” yakınması yer aldı.

Konuya ilişkin uzman isimler bu durumu ANKA’ya değerlendirdi. Eğitim Koçu Metanet Dalgül, elektronik sigara kullanımının liselere kadar indiğini belirterek, öğretmen ve velileri dikkatli olmaları için uyardı. Dalgül özetle şunları kaydetti:

“OKULLARDA ZARARLARI ANLATILMALI”

“Elektronik sigara kullanımı sonucu hangi hastalıkların ortaya çıkacağı konusunda bilgilendirme yapılabilir, ama sadece bunu esas göstererek onlara doğruyu öğretemezler. Çünkü sebep-sonuç ilişkisi verilen bir şey genç bireyin kendi sorgulayıp yaptığı bir çıkarım olmadığından onda büyük bir şey ifade etmeyecektir. Öyle olsaydı, sigara paketlerinin üstüne konulan sigara kullanıp kötü hastalıklara yakalanan insan fotoğrafları yetişkinleri caydırır ve şu an kimse sigara kullanmıyor olurdu. Gençlerimize yaptığı eylemleri sorgulamayı öğretmeliyiz. Elektronik sigara dahil, yaptığı her eylemi kendi akıl ve zeka araçlarıyla sorgularsa, ebeveyn ve öğretmenlerinin fark etmediği diğer alışkanlıklara da yönelmemiş olurlar. Bunu ise önce eğitmen ve ebeveynlerin kendisi öğrenmeli, uygulamalı ki, gençlere de öğretebilsinler.”

CAYDIRICI YASAKLAR GETİRİLMELİ

Sosyal Medya Pazarlama ve Marka Geliştirme Uzmanı Berat Kızılel de internet sitelerinde yaş sınırına bakılmaksızın elektronik sigara satıldığını belirterek, “E-sigaraya yasak olmasına rağmen maalesef ulaşmak isteyen çok kolay ulaşabiliyor. İnternet arama motorlarına e-sigara yazın, bütün satış siteleri karşınıza çıkıyor” dedi.

Kızılel şunları kaydetti:

“Firmalar, hiç sigara içmeyenleri bile sigaraya başlatmaya yönelik pazarlama taktiği içinde. Elektronik sigaralar sigarayı bırakmaya yardımcı olacağını belirtilerek satışa sunuluyor. Normal sigaraya oranla daha az zararlı olduğu belirtiliyor. Fakat bunların hepsi o ürünü satmaya yönelik taktikler. E sigara normalde yasak. Buna ilişkin yasak 2008’de getirildi ama ulaşmak isteyen çok kolay ulaşabiliyor. İnternet arama motorlarına e-sigara yazın, bütün satış siteleri karşınıza çıkıyor. Bazen denetimden ya da cezadan kaçmak için bir siteyi kapatıp yeni site açıyorlar ama satış yapanlar hep aynı kişiler.”