İntiharı teşvik eden bir internet sitesinde reklamını yapan Leonid Zakutenko, alıcı rolündeki bir muhabire İngiltere’ye haftada beş koli gönderdiğini söyledi.

BBC, Zakutenko’nun Kiev’deki evine kadar izini sürdü ve iddiaları yüz yüze kendisine yöneltti.

Zakutenko ölümcül kimyasalı sattığını reddetti.

BBC, bu ölümcül kimyasalın adını vermeyi doğru bulmuyor.

Ancak yapılan araştırma, bu maddeyi yıllardır tedarik ettiğini ortaya çıkardı.

Söz konusu kimyasal, İngiltere’de meşru bir amaç için kullanan şirketlere yasal olarak satılabiliyor.

Tedarikçiler, maddenin ne için kullanılacağına dair temel kontrolleri yapmadan müşterilere satış yapamıyor.

Kimyasal, küçük dozlarda bile yutulması halinde ölümcül olabiliyor.

Geçen yıl Londra’da ölen 54 yaşındaki ikiz kız kardeşler Linda ve Sarah, kimyasalı, bilinen bir intihar forumunda Ukraynalı satıcıdan temin etmişti.

Kardeşlerin ailesi, Zakutenko için “aşağılık ve kötü bir insan” ifadesini kullandı.

Kız kardeşleri Helen Kite göre Linda, “birkaç pound karşılığında ‘ölüm kitine’ kolayca” erişebilmişti.

Kite, kız kardeşlerinin ve diğer pek çok kişinin kimyasala erişimini engellemek için yetkililerin harekete geçmemesinin “ulusal bir utanç” olduğunu söyledi.

Zakutenko’nun sattığı kimyasal madde Linda’nın kullandığı forumda açıkça tartışılıyor ve üyeler birbirlerine bu maddenin nasıl satın alınacağı ve kullanılacağı konusunda tavsiyelerde bulunuyor.

Londra Queen Mary Üniversitesi’nde farmakoloji uzmanı Profesör Amrita Ahluwalia’ya göre kimyasal, 2019’dan bu yana İngiltere’de 130’dan fazla ölümle bağlantılı olabilir.

Ahluwalia, patologlardan ve polisten kendisine gönderilen, hayatını kaybetmiş kişilerden alınan kan ve diğer örnekleri analiz etti.

187 testin %71’inde bu kimyasalın yüksek oranda bulunduğunu tespit etti; bu da en az 133 kişinin bu kimyasalın yutulması sonucu ölmüş olabileceğini gösteriyor.

Ahluwalia’ya göre “ne için kullanıldığı göz önünde bulundurulduğunda, sorunların tam olarak araştırılması, kullanımının amacına uygun olması için düzenleme yapılması” gerekiyor.

Cinayet suçlamaları

Geçen yıl tutuklanan ve şu anda 14 cinayet suçlamasıyla karşı karşıya olan Kanadalı Kenneth Law da aynı maddeyi tedarik ediyordu.

Law’un kimyasal maddeyi dünya çapında 40 ülkedeki alıcılara 1.200’den fazla kez sattığı ve İngiltere’de en az 93 ölümle bağlantılı olduğu düşünülüyor.

BBC araştırması Zakutenko’nun aynı kimyasalı en az Kasım 2020’den beri sattığını ortaya çıkardı.

Hatta Law ile aynı intihar forumunda kısa bir süre kendi reklamını yapmıştı.

Forumun kullanıcıları mesaj yoluyla Zakutenko’nun iletişim bilgilerini iletti.

Ukrayna’nın başkenti Kiev’de bir sitedeki küçük bir dairede yaşıyordu.

Paketlerini gönderdiği postanenin önünde ona iddialarımızı yöneltip hayatlarına son vermek isteyen insanlara neden zehirli bir kimyasal gönderdiğini sorduk.

Bunun “yalan” olduğunu söyleyip uzaklaşmaya çalıştı.

O gün sipariş verdiğimizden kolilerden en az birinin kimyasal madde içerdiğini biliyoruz.

Ölenlerin ailelerine ne söyleyeceğini sorduğumuzda, “Neden bahsettiğinizi bilmiyorum” dedi.

David Parfett’in 22 yaşındaki oğlu Tom da aynı kimyasalı Kenneth Law’dan satın almış ve Ekim 2021’de yaşamına bununla son vermişti.

Parfett şimdi intihar forumunun kapatılması ve Zakutenko gibi satıcıların durdurulması için kampanya yürütüyor.

İngiliz yetkililer, en az Eylül 2020’den beri bu kimyasaldan ve çevrimiçi ticaretten haberdar.

O tarihten bu yana İngiltere’deki adli tabipler en az beş kez farklı devlet dairelerine yazı yazarak kimyasal madde ve intihar forumu hakkında harekete geçilmesini tavsiye etti.

Parfett, Aralık 2023’te Zakutenko’dan bir sevkiyat satın aldı; yetkililerin paketi durdurup durdurmayacağını görmek için sistemi test etmek istiyordu.

Siparişi verdikten birkaç gün sonra polisten bir “sağlık kontrolü” uyarısı almış, ancak kimyasal madde yine de haftalar içinde eline ulaşmıştı.

Parfett, “Bugün ölümlerin sayısı hakkında bildiklerimiz ortadayken bunun gerçekleştiğine hala inanamıyorum” diyor.

Parfett ve Kite, yakınları Tom ve Linda’nın kimyasal maddeyi öğrendikleri foruma karşı daha sert önlemler alınması çağrısında bulunuyor.

Kite siteyi, “yetkililer tarafından engellenmeden en savunmasız kişileri hedef alan ve geride kalanlar için tarifsiz acıya neden olan bir iğrençlik” olarak tanımladı.

Hükümet, geçen yıl yasalaşan yeni Çevrimiçi Güvenlik Yasası’nın bu tür forumlara erişimi kısıtlamaya yardımcı olacağını söylüyor.

Antalya’da Belek Turizm Merkezi’ndeki Calista Luxury Resort Hotel’de yapılan 6. Etnospor Forumu son gün oturumlarının ardından sona erdi.

Erdoğan, kapanış programının ardından foruma ilişkin gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Geçen yıl Kahramanmaraş merkezli depremler dolayısıyla forumun iptal edildiğini hatırlatan Erdoğan, “6 Şubat’ta çok büyük bir deprem yaşadık. Hem forum için hem de her baharda yaptığımız festival için ayırdığımız bütçeleri deprem bölgesinde yapacağımız faaliyetlere sarf ettik. Hatay’da ve Kahramanmaraş’ta Kazak, Kırgız, Özbek ve Azerbaycan’dan birçok kardeşlerimizin de katkılarıyla dayanışma obaları kurduk. Buralarda aileleri konaklattık. Hala kısmen Kahramanmaraş’ta yaklaşık 200 ailenin konakladığı bir obamız var. Buralarda hem bir gelenekle bağlantı yaşatmış, ama aynı zamanda bu kıl çadırlarda bugünün şartlarında dahi yaşamanın mümkün olduğunu göstermiş olduk. Konteynerlerden daha konforlu olduğunu söyleyen birçok aile ile karşılaştık” diye konuştu.

Erdoğan, barındırma desteğinin yanında özellikle çocuklara yönelik geleneksel spor ve oyun faaliyetleri yürüttüklerini, forumun yerine yaptıkları çalışmaların oldukça kıymetli olduğunu söyledi.

“Geleneksel sporlarda renkliliğin kaybolmasını istemiyoruz”

Bu yıl forumun yaklaşık 60 ülkeden katılımcılarla gerçekleştirildiğini anlatan Erdoğan, forumda uluslararası geleneksel Etnospor organizasyonları için de önemli adımlar atıldığını dile getirdi.

Erdoğan, 60 federasyonla bir mutabakat imzaladıklarını belirterek, “Uluslararası geleneksel Etnospor organizasyonlarında kullanılacak ortak kural setlerinin belirlenmesinde Dünya Etnospor Konfederasyonunun bir otorite konumuna gelmesiyle ilgili bir niyet belgesi imzaladık. Geleneksel sporlarda renkliliğin kaybolmasını istemiyoruz. Sporların birbirine benzeştirilmesini tercih etmiyoruz. Oradaki zenginliğin korunmasını istiyoruz. Bunu yaparken federasyonları bir araya getirip kural anlaşmazlıkları gideren bir mekanizmayı ortaya çıkarmak istiyoruz. Bugüne kadar bazı spor dallarında çalışmalarımız olmuştu. Bundan sonra hem Dünya Göçebe Oyunları gibi büyük organizasyonlar, hem de bölgesel organizasyonlar için artık konfederasyonun onayladığı kural setinin kullanılabileceğini göreceğiz. Önümüzdeki dönemde hakem, antrenör eğitimleri, bunların lisanslanması ve akreditasyonla ilgili de çalışmalarımızı sürdüreceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

“10 binlerce çocuğumuza at bindirdik”

Forumda katılımcı bakanlarla eğitimde geleneksel sporların yer almasıyla ilgili görüş alışverişleri yapıldığını aktaran Erdoğan, geleneksel sporun kültürün önemli bir taşıyıcısı ve unsuru olduğunu ve genç yaşlarda çocukların hayatına girmesi gerektiğini savunduklarını dile getirdi.

Erdoğan, okullarda yürütülecek çalışmaları oldukça önemsediklerinin altını çizerek, “Bu nedenle bir şekilde okullarda geleneksel spor ve oyunlara bir pencere açılması, beden eğitimi derslerinde ya da diğer derslerde bunlarla ilgili gündemlerin olmasını savunuyoruz. Katılımcılarla da bunun yollarını ve bugüne kadar yapılanları da konuştuk, paylaştık. Dünya Etnospor Konfederasyonu olarak Türkiye’deki çalışmalarımızda okul etkinliklerini bugüne kadar önemsedik. Her yıl 100’ün üzerinde ortaokul düzeyinde okulu ziyaret ederek 10 binlerce çocuğumuza at bindirdik, ok attırdık, mangala oynattık. Bunlarla ilgili çalışmalarımıza devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Erdoğan, gelecek yıl forumun Türkiye dışında bir üye ülkede gerçekleştirileceğini sözlerine ekledi.